rozkaz nr 00485 -antypolska akcja NKWD w latach 1937-1938

Wielki Terror z lat 1937 i 1938 to cały ciąg operacji. Każda z nich była prowadzona według ściśle określonych zasad i skierowana przeciw określonej grupie. Te akcje były precyzyjnie zaplanowane.
Według badań ocenia się, że mogło zostać zamordowanych co najmniej 111 tys. Polaków, a szacunkowe dane sięgają nawet 200 tys. ofiar. Zbrodnia ta-mimo publikacji m.in. Nikołaja Iwanowa i Tomasza Sommera- nie funkcjonuje w naszej świadomości.

Eksterminacja Polaków rozpoczęła się na mocy rozkazu Jeżowa z sierpnia 1937r. Szef NKWD zdecydował o masowych aresztowaniach ludności polskiej, którą podzielił na dwie grupy. Do pierwszej miały należeć osoby do natychmiastowego rozstrzelania, a do drugiej ci, których czekało od pięciu do dziesięciu lat w łagrach.

Nikołaj Jeżow ( został szefem NKWD 26 września 1936 – ze względu na swój niski wzrost otrzymał przydomek „krwawy karzeł” )wydał 11 sierpnia 1937 r. rozkaz numer 00485 nakazujący NKWD „całkowitą likwidację siatek szpiegowskich Polskiej Organizacji Wojskowej”. Polski spisek nie istniał, więc enkawudziści prześladowali Polaków w Sowietach lub ludzi mających inne związki z Polską, jej kulturą lub katolicyzmem. Operacja szybko nabrała charakteru etnicznego, co było nieuniknione od początku.

Instytut Pamięci Narodowej uczyni wszystko, aby te ofiary znalazły, aby te ofiary znalazły swoje miejsce na polskiej Golgocie-XX wieku. Cieszymy się, że w tym dziele są z nami także nasi rosyjscy i ukraińscy przyjaciele. Gdy wiedza o „operacji polskiej” trafi do szkolnych podręczników i stanie się elementem polskiej pamięci, pozostanie nam jeszcze obowiązek upamiętnienia pomnikiem jej ofiar.

                                                                                                     dr Jarosław Szarek -prezes IPN

 

Publikacje nt.  zbrodni NKWD:

Wielki terror: operacja polska 1937-1938, praca zbiorowa, Warszawa-Kijów, 2010

Operacja antypolska 1937-1938, Tomasz Sommer, 2014

Zapominane ludobójstwo. Polacy w państwie Stalina. „Operacja polska” 1937-1938, Nikołaj Iwanow, ZNAK, 2015